7 januari 2020

Nieuwjaarstoespraak 2020

Door burgemeester Henk Jan Bolding

Beste Hogelandsters,

Namens Raad en College hartelijk welkom.

Ik trap deze tweede nieuwjaarsbijeenkomst van de gemeente Het Hogeland af met de kloeke woorden die u vorige week ook in onze advertentie in de Noorderkrant kon lezen: 'Veul hail en zegen in 't nije joar'! Een joar dat u, hoop ik, voorspoed, gezondheid en geluk mag brengen.

Een nij joar dat het begin van een nieuw decennium inluidt. Voor ons liggen de jaren '20 van de 21ste eeuw. Jaren vol uitdagingen en kansen; jaren met pieken; en ook jaren met dalen. We komen er vast niet omheen... Jaren die verder misschien wel beslissend zullen zijn voor de toekomst van Het Hogeland.

Het nieuwe decennium begon voor veel mensen, die ons veiligheid proberen te bieden, op een beroerde manier. Afgelopen vrijdag en zaterdag reikte ik Koninklijke onderscheidingen uit aan drie brandweervrijwilligers in Bedum en Wehe-den Hoorn. Drie mannen die, elk meer dan 20 jaar lang, dag en nacht beschikbaar zijn om u en mij veiligheid en zekerheid te bieden. Die dat doen vanuit een roeping; vanuit de overtuiging dat élk mensenleven het redden waard is.

Bij die gelegenheden in Bedum en Wehe-den Hoorn heb ik deze mensen een hart onder de riem gestoken. Én de vinger gelegd bij een kwalijke ontwikkeling, dat de jaarwisseling de gevaarlijkste nacht van het jaar is en waarin in het lijkt of we in een oorlogssituatie zijn terechtgekomen. Dikke draaiboeken en hoogste paraatheid van hulpverleningsdiensten.

Geen haar op mijn hoofd zou er aan denken om voor zo’n evenement een vergunning te verlenen. Toch laten we het met z’n allen gebeuren. Ook hier op het - over het algemene zo vreedzame en rustige - Hogeland, dat auto’s in de brand worden gestoken en groepen jongeren die zelfs een bewoonde woning belagen of mensen ernstig lastig vallen.  

Ik ga er vanuit dat alle aandacht voor deze ongewenst ontwikkeling leidt tot:

  • Een maatschappelijk debat;
  • Een verbod op gevaarlijk vuurwerk;
  • Meer handhavingscapaciteit.

Wat zou het mooi zijn als we de jaren twintig van deze eeuw inzetten met een nieuwe traditie van vreedzaam feestvieren. Dat moet toch kunnen.

Beste mensen,

2020, het jaar waarin we 75 jaar vrijheid gaan vieren. Vrijheid die zwaar is bevochten en waarin heel, heel veel offers zijn gebracht. Daarom beginnen we op 27 januari eerst met het herdenken van de honderdduizend Nederlandse Joden, Roma en Sinti die het leven lieten.

Laten we vrijheid inderdaad gaan vieren, uitbundig om daarmee de waarde ervan te onderstrepen. En als een appèl op waakzaamheid waar intolerantie, uitsluiting of onverdraagzaamheid dreigt. In het groot en – ik zie het ook hier af en toe- in het klein, in een buurt of dorp.

Tolerantie is, zo blijkt uit onderzoek, juist de basis voor vooruitgang en voorspoed.

Vrijheid... Dat betekent ook: keuzes kunnen maken. En het is juist dat wat we als gemeente Het Hogeland dit jaar voor onze inwoners vorm willen gaan geven. Sinds 1 januari is het voor al onze inwoners mogelijk initiatieven aan te dragen die de leefbaarheid in 52 dorpen nog verder verbeteren. De dorpsbudgetten – waarover dadelijk meer bij monde van wethouder Eltjo Dijkhuis – staan vanaf nu voor iedereen in Het Hogeland open. Ik zou zeggen: neem de vrijheid er een doorslaand succes van te maken!

Vrijheid... Dat is ook: in alle rust en zorgeloosheid je leven kunnen leven in een veilige woonomgeving. En daaraan mankeert het voor te veel Hogelandsters. Vanaf onze eerste werkdag in de nieuwe gemeente zijn we heel hard aan het werk gegaan met het aardbevingsdossier. In allerlei bestuurlijke overleggen, met bezoek van minister Wiebes en heel veel persoonlijke contacten. Het is teleurstellend dat er voor Het Hogeland nog veel te weinig voortgang is in de aanpak van de versterking.

Het is echt beschamend om te zien hoe stroperig het allemaal nog gaat en dat er nog veel te veel mensen van het kastje naar de muur worden gestuurd. Onze inwoners mogen er op rekenen dat wij blijven drammen op versnelling. De NPG-gelden mogen ons niet het zand in de ogen strooien om niet meer te kunnen zien waar het allereerst om gaat: herstel van vertrouwen door ruimhartige en snelle afwikkeling van schades en een voorspelbaar en voorspoedig versterkingsprogramma. Dat staat voorop.

Maar ondertussen willen we de kansen voor groei en bloei van onze gemeente ontwikkelen en verder benutten. Ja, we doen dus ook volop mee door te investeren in de brede welvaart van deze hele provincie. Dat doen we grootschalig in de centra van Bedum, Winsum, Uithuizen en Uithuizermeeden. En vanaf dit jaar ook in Wehe-den Hoorn, waar het historische voormalige schoolgebouw in het centrum omgetoverd wordt tot een kunstcentrum waar het werk van 'De Ploeg' centraal komt te staan. De kunstkring die zijn wortels in Groningen, en dan vooral in Noord-Groningen, heeft.

Maar ook voor kleinere projecten hebben én houden we oog: of het nu gaat om een nieuw hoogholtje bij Mensingeweer of een kleinschalig project in elk willekeurig ander dorp. We willen zichtbaar, tastbaar en duurzaam investeren in de toekomst van Het Hogeland. En ongeacht de vraag of het om grote of kleine projecten gaat: dat doen we sámen met de Hogelandsters. Met u, met jou, met jullie: samen de schouders er onder.

Samen bouwen aan een gemeente waar het prima wonen, werken, leven en recreëren is. Waar we kleinschaligheid koesteren en als kracht zien. Waar we fijnproevers en toeristen ontvangen in een omgeving die bol staat van cultuurhistorisch erfgoed. Waar ondernemers ruimte wordt gegund. Waar initiatieven kunnen groeien. 

U, inwoner, kunt rekenen op een gemeente die naast u staat. Een gemeente die initiatieven stimuleert en omarmt. Die meedenkt. Die meedoet. 

Beste mensen, wat is het afgelopen jaar toch vlug voorbij gegaan. We zijn als nieuwe gemeente  nog maar een jaar onderweg. Ik heb gisteren op de personeelsbijeenkomst de vergelijking met een schaatstocht gemaakt. Hij ligt nog niet voor de hand, maar toch in dit jaargetijde zou het er ook van kunnen komen.

We zijn op dun ijs op weg gegaan, langs scheuren en wakken. Het ijs kraakte soms flink, maar we zijn er niet doorgezakt. Nu gaan we verder met onze Hogelandster-tocht; even een moment om de veters strakker aan te trekken en de rug te rechten. We hebben wind in de rug: ambitieus, mogelijkheden voor groei, initiatieven, ondernemingszin.

Maar ook: sneeuwduinen en zelfs zand op het ijs. Ons begrotingstekort vraag korte stevige slagen en een rijksoverheid die serieus en royaal de gemeente financieel in staat stelt haar taken uit te voeren. Het kan toch niet zo zijn dat de miljoenen uit het NPG besteed worden, terwijl er pijnlijke keuzes in de door de gemeente te financieren projecten moeten worden gemaakt en woningcorporaties in onze gemeente niet voldoende geld overhouden om alle huurders een goede en betaalbare woning te bieden?!

Ja, sneeuwduinen en zand op het ijs. Maar met ons karakter van doorzetten en de kop d’r veur zal het ons lukken die boeiende en uitdagende tocht door te zetten. Er is een gezegde: alleen ga je sneller; samen kom je verder. Ik weet niet of dat waar is… Mijn sportieve ervaring zegt dat je samen niet alleen verder komt maar, doordat je elkaar uit de wind kunt houden, je ook echt harder kunt. Laten we daarom maar samen snel verder op weg gaan, een mooie toekomst tegemoet!

Ain pronkjewail van Lauwerszee tot Dollard tou, zullen we dat samen zingen?